Ziekenhuizen en zorginstellingen stellen strenge eisen aan luchtkwaliteit, druktrappen en filtratie. Lees welke normen gelden voor operatiekamers, isolatiekamers en cleanrooms en welke systemen hierbij passen.
In zorginstellingen is klimaatbeheersing geen comfortkwestie maar een kwestie van patiëntveiligheid. Verkeerde luchtstromen of onvoldoende filtratie vergroten het risico op infecties, met name in operatiekamers en isolatieruimtes. In dit artikel leest u welke normen gelden en welke systemen worden ingezet om aan die eisen te voldoen.
De belangrijkste Nederlandse referentie voor ziekenhuizen is ISSO-publicatie 55, aangevuld met NEN 2559 voor ventilatie-eisen en de richtlijnen van de (voormalige) Werkgroep Infectiepreventie (WIP) voor infectiepreventie per ruimtetype. Deze normen stellen per afdeling eisen aan het aantal luchtverversingen per uur, de filtratieklasse en de drukverhouding tussen ruimtes.
Operatiekamers werken met overdruk ten opzichte van aangrenzende ruimtes, zodat lucht altijd van de OK naar de gang stroomt en niet omgekeerd. Dat voorkomt dat verontreinigde lucht van buiten de OK binnendringt. Daarbij geldt een hoog aantal luchtverversingen per uur en HEPA-filtratie (High Efficiency Particulate Air) om kiemgetal en deeltjes in de lucht tot een minimum te beperken.
Isolatiekamers voor patiënten met een besmettelijke aandoening werken juist met onderdruk: lucht stroomt van de gang naar de kamer, zodat verontreinigde lucht niet naar andere ruimtes kan ontsnappen. De afgezogen lucht wordt gefilterd of direct naar buiten afgevoerd, afhankelijk van het type isolatie.
Naast ziekenhuizen kennen ook laboratoria, farmaceutische productie en delen van de industrie cleanroom-eisen, uitgedrukt in ISO-klassen (ISO 14644). Hoe lager het klassenummer, hoe strenger de eis aan deeltjesconcentratie in de lucht. De klimaatinstallatie moet dan niet alleen temperatuur en vocht regelen, maar ook continu filtreren en de juiste drukverhoudingen handhaven.
Voor de benodigde luchtverversing en filtratie wordt meestal gewerkt met luchtbehandelingskasten met meertraps filtratie (tot en met HEPA), aangevuld met drukregeling per ruimte. Temperatuurregeling gebeurt vaak met een centraal watervoerend systeem, omdat dat beter te combineren is met de vereiste hygiëne-eisen dan koudemiddel-gevoerde units in de behandelruimte zelf. Meer over de werking van luchtbehandelingskasten leest u in ons artikel luchtbehandelingskast voor bedrijven.
Geldt ISSO 55 ook voor kleinere zorginstellingen, zoals huisartsenposten?
De strengste eisen (operatiekamers, IC, isolatie) gelden vooral voor ziekenhuizen. Kleinere zorglocaties hebben lichtere eisen, maar goede ventilatie en filtratie blijven ook daar belangrijk voor infectiepreventie.
Kan een bestaand gebouw altijd voldoen aan cleanroom-eisen?
Niet altijd zonder aanpassingen. Vaak is bouwkundige aanpassing nodig (luchtdichtheid, sluizen) naast de installatie zelf. Een haalbaarheidscheck vooraf voorkomt teleurstellingen.
Klima Groep ontwerpt en installeert klimaatsystemen die voldoen aan de eisen voor zorginstellingen en cleanrooms, van luchtbehandeling met HEPA-filtratie tot drukregeling per ruimte. Bekijk ons aanbod op de specialisatiepagina Industriële Klimaatbeheersing of lees onze complete gids industriële klimaatbeheersing. Neem contact op via 0546 589 000 voor een vrijblijvend adviesgesprek over uw situatie.
