Is R32 verboden en mag R410A nog worden bijgevuld? Per koudemiddel de regels en data uit de F-gassenverordening, en wat dit betekent voor uw installatie.
De Europese F-gassenverordening (EU) 2024/573 verbiedt geen koudemiddel in één keer voor bestaande installaties. De verordening werkt stap voor stap. Nieuwe apparaten met een koudemiddel boven een bepaalde GWP-waarde mogen vanaf een vaste datum niet meer op de markt komen, en voor onderhoud gelden beperkingen voor koudemiddelen met een zeer hoge GWP. In dit artikel ziet u per koudemiddel wat er verandert, wanneer, en wat dit betekent voor uw airco, warmtepomp of koelinstallatie.
GWP staat voor Global Warming Potential. Het getal geeft aan hoe sterk een gas bijdraagt aan de opwarming van de aarde, vergeleken met CO2. CO2 heeft een GWP van 1. Een kilo koudemiddel met een GWP van 2.088 draagt over honderd jaar 2.088 keer zo sterk bij aan de opwarming als een kilo CO2.
De F-gassenverordening gebruikt de GWP als meetlat. De meeste verboden gelden voor apparaten met een koudemiddel met een GWP van 150, 750 of 2.500 of meer. Voor sommige kleine apparaten worden F-gassen op termijn helemaal verboden.
Voor HFK's hanteert de verordening de GWP-waarden uit het vierde IPCC-rapport. Voor mengsels wordt de GWP berekend uit de samenstelling.
Deze koudemiddelen hebben een GWP boven 2.500. Sinds 1 januari 2025 mag u een koelinstallatie niet meer onderhouden of bijvullen met nieuw R404A of R507A. Geregenereerd of gerecycled koudemiddel mag nog tot 1 januari 2030 worden gebruikt. Gerecycled koudemiddel mag alleen worden ingezet door het bedrijf dat het heeft teruggewonnen, of voor het bedrijf waarvoor het is teruggewonnen.
Heeft u een koelcel, vriescel of koelinstallatie op R404A of R507A, dan is het verstandig nu een vervangingsplan te maken. Vanaf 1 januari 2030 is bijvullen niet meer toegestaan. Bij een lek moet de installatie dan worden omgebouwd naar een ander koudemiddel of vervangen.
Bestaande airco's en warmtepompen met R410A mogen blijven draaien en mogen worden onderhouden. De GWP van R410A ligt onder de 2.500, dus het onderhoudsverbod dat sinds 2026 geldt voor airco's en warmtepompen met een GWP van 2.500 of hoger, raakt R410A niet.
Voor nieuwe apparaten is R410A grotendeels uitgefaseerd. Sinds 1 januari 2025 mogen nieuwe single split-systemen met minder dan 3 kg koudemiddel geen koudemiddel met een GWP van 750 of hoger bevatten. Voor split-systemen boven 12 kW geldt die grens van 750 vanaf 1 januari 2029. Nieuwe chillers boven 12 kW mogen vanaf 1 januari 2027 geen koudemiddel met een GWP van 750 of hoger bevatten.
Daarnaast daalt de hoeveelheid HFK's die in de EU op de markt mag komen stap voor stap, tot nul in 2050. Dat beperkt de beschikbaarheid van R410A voor onderhoud in de komende jaren.
Nee. R32 heeft een GWP van 675 en mag in bestaande installaties gewoon worden gebruikt en bijgevuld. Wel verdwijnt R32 uit een deel van de nieuwe apparaten, omdat voor kleinere systemen een grens van 150 gaat gelden:
Voor nieuwe chillers boven 12 kW ligt de grens vanaf 2027 op 750. R32 blijft daar dus voorlopig toegestaan.
Een bestaande installatie hoeft u niet te vervangen vanwege de verboden op nieuwe apparaten. Reparatie met reserveonderdelen blijft toegestaan, zolang het vermogen en de hoeveelheid koudemiddel niet toenemen en er geen koudemiddel met een hogere GWP wordt gebruikt.
De verplichtingen voor de eigenaar blijven wel gelden. Bij een installatie met 5 ton CO2-equivalent of meer aan HFK's is periodieke lekcontrole verplicht. Voor HFO's zoals R1234ze geldt een grens van 1 kg koudemiddel. Hoe vaak, hangt af van de hoeveelheid koudemiddel. Na reparatie van een lek volgt een hercontrole, op zijn vroegst na 24 uur bedrijfstijd en uiterlijk een maand na de reparatie. Meer over het logboek, de kenplaat en de lekcontrole leest u in ons artikel over de F-gassenverordening en koudemiddelen.
Natuurlijke koudemiddelen zoals propaan (R290), CO2 (R744) en ammoniak (R717) hebben een zeer lage GWP en vallen buiten de verboden en de quotumregeling voor F-gassen. Ze stellen wel eigen eisen. Propaan is brandbaar, ammoniak is giftig en CO2 werkt met hoge drukken. Dat bepaalt waar en hoe ze kunnen worden toegepast.
Een andere route is de hoeveelheid koudemiddel in het gebouw te beperken. Bij een watervoerend aircosysteem (HVRF) zit het koudemiddel alleen in de buitenunit, de verdeelbox en de leidingen daartussen. Door het gebouw en de binnenunits stroomt water. Lees meer op onze pagina over watervoerende aircosystemen.
Mag mijn airco met R410A nog worden bijgevuld?
Ja. R410A heeft een GWP van 2.088 en valt daarmee onder de grens van 2.500 voor het onderhoudsverbod. Bijvullen is toegestaan, door een gecertificeerde monteur.
Moet ik mijn R404A-koelinstallatie vervangen?
Niet direct. De installatie mag blijven draaien. Bijvullen mag alleen nog met geregenereerd of gerecycled koudemiddel, en dat kan tot 1 januari 2030. Plan de vervanging daarom op tijd in.
Mag ik in 2027 nog een warmtepomp met R32 kopen?
Dat hangt af van het type en het vermogen. Voor split lucht-waterwarmtepompen tot en met 12 kW en monoblocks tot en met 50 kW geldt vanaf 2027 een grens van 150, tenzij veiligheidseisen op de locatie anders vereisen. Voor split lucht-luchtsystemen tot en met 12 kW gaat die grens in 2029 in, voor split-systemen boven 12 kW in 2033.
Geldt de F-gassenverordening ook voor HFO-koudemiddelen?
Ja. HFO's zoals R1234ze en R1234yf zijn ook gefluoreerde gassen. Ze hebben een zeer lage GWP, maar vallen onder de verboden die voor alle F-gassen gelden, zoals het verbod op F-gassen in kleine split-systemen vanaf 2035. Voor de lekcontrole geldt bij HFO's een grens van 1 kg koudemiddel.
Onze gecertificeerde monteurs verzorgen controles, preventief onderhoud en keuringen van installaties met F-gassen en natuurlijke koudemiddelen. Bij nieuwe projecten adviseren wij over toekomstbestendige alternatieven, zoals watervoerende aircosystemen.
Bekijk onze pagina service en onderhoud of neem contact op via 0546 589 000.
