Filters luchtbehandelingskast: filterklassen volgens ISO 16890 en vervangen

De filters in een luchtbehandelingskast bepalen hoe schoon de lucht is die uw gebouw in gaat. Sinds 2018 worden filters ingedeeld volgens de norm ISO 16890, met klassen als ePM1, ePM2,5 en ePM10. De oude F7- en M5-klassen uit EN 779 zijn ingetrokken. In dit artikel leest u wat de klassen betekenen, welke filterklasse past bij uw gebouw en wanneer u filters vervangt.

Wat doen filters in een LBK?

Filters houden stof, pollen, insecten en fijnstof uit de buitenlucht tegen. Daarmee beschermen ze de mensen in het gebouw en ook de installatie zelf. Een vuile warmtewisselaar of koelbatterij werkt slechter en is lastiger schoon te maken. In de meeste kasten zit een filter in de buitenluchttoevoer en een filter in de afvoerlucht, vóór de warmteterugwinning. Bij hogere eisen komt er een tweede filtertrap in de toevoer.

Hoe werkt de filterindeling volgens ISO 16890?

ISO 16890 kijkt naar hoeveel fijnstof van een bepaalde deeltjesgrootte een filter tegenhoudt.

ISO ePM1: het filter vangt minimaal 50% van de deeltjes tot 1 micrometer;
ISO ePM2,5: minimaal 50% van de deeltjes tot 2,5 micrometer;
ISO ePM10: minimaal 50% van de deeltjes tot 10 micrometer;
ISO Coarse: grofstoffilters die minder dan 50% van de ePM10-fractie tegenhouden.

Het percentage achter de klasse geeft het rendement aan, afgerond in stappen van 5%. Een filter ISO ePM1 70% vangt dus minimaal 70% van de fijnste fractie.

Wat is F7 in de nieuwe ISO-klassen?

De oude klassen uit EN 779 en de nieuwe ISO-klassen zijn volgens Eurovent niet rechtstreeks om te rekenen, omdat de testmethoden verschillen. Eurovent geeft wel een indicatie op basis van testresultaten:

een F7-filter komt meestal uit op ePM1 tussen 40 en 65%;
een F8-filter op ePM1 tussen 65 en 90%;
een F9-filter op ePM1 tussen 80 en 90%;
een M5-filter op ePM10 tussen 40 en 70%.

Bestelt u vervangende filters voor een oudere kast, kijk dan naar het opgegeven ISO-rendement. De oude klasse zegt te weinig.

Welke filterklasse past bij uw gebouw?

Eurovent-aanbeveling 4/23 helpt bij de keuze. U kijkt naar twee dingen: hoe schoon de buitenlucht op uw locatie is en hoe schoon de lucht binnen moet zijn. Voor kantoren en vergaderruimtes adviseert Eurovent, afhankelijk van de buitenluchtkwaliteit, een toevoerfilter van minimaal ePM1 50% tot ePM1 80%. Hoe meer fijnstof in de buitenlucht, hoe hoger de klasse. Op de buitenluchtinlaat adviseert Eurovent als eerste trap minimaal ePM10 50%.

Voor scholen wordt vaak het Programma van Eisen Frisse Scholen 2025 gehanteerd. Dat vraagt bij mechanische ventilatie toevoerfilters van minimaal ePM1 70%, en ePM1 80% op locaties met een hogere buitenluchtbelasting. Cleanrooms, operatiekamers en farmaceutische productie vragen hogere klassen tot en met HEPA-filters.

Een hogere filterklasse geeft schonere lucht en een hogere luchtweerstand. De ventilator verbruikt dan meer stroom. Filters met een groot filteroppervlak beperken die weerstand.

Wanneer moet u de filters van een LBK vervangen?

Er zijn twee momenten waarop een filter aan vervanging toe is: als de drukval te hoog wordt of als de maximale gebruiksduur is bereikt.

Op drukval
Hoe voller het filter, hoe hoger de weerstand. Volgens de norm EN 13053 ligt de maximale einddrukval van een fijnfilter op de schone drukval plus 100 Pa of drie keer de schone drukval, afhankelijk van wat lager is. Sinds 2018 moet een nieuwe niet-residentiële ventilatie-unit met filter onder de Ecodesign-verordening een visueel signaal of alarm geven zodra de filterdrukval de maximaal toelaatbare einddrukval van de fabrikant overschrijdt.

Op tijd
Ook een filter dat nog niet vol is, wordt om hygiënische redenen vervangen. De Duitse hygiënerichtlijn VDI 6022 noemt maximaal één jaar voor de eerste filtertrap en twee jaar voor de volgende trappen. Frisse Scholen noemt minimaal één à twee keer per jaar vervangen. In stofrijke omgevingen kan het vaker nodig zijn.

Waar let u op bij het vervangen van filters?

gebruik dezelfde filterklasse als in het ontwerp, of hoger als de ventilator dat aankan;
controleer of het filter goed afsluit in het frame, zodat er geen lucht langs het filter lekt;
schakel de kast uit voordat u filters verwisselt;
noteer de datum en de drukval in het logboek van de installatie.

Veelgestelde vragen over filters in een luchtbehandelingskast

Wat betekent ePM1 70%?
Het filter vangt minimaal 70% van de fijnstofdeeltjes tot 1 micrometer.

Kan ik zelf de filters van mijn LBK vervangen?
Filters vervangen is een eenvoudige handeling als u het juiste filter heeft. Het onderhoud aan de rest van de kast laat u over aan een vakbedrijf.

Waarom stijgt het energieverbruik als filters vol raken?
Een vol filter heeft meer weerstand. Een ventilator die op een constant luchtdebiet regelt, gaat harder draaien om dezelfde hoeveelheid lucht te leveren, en dat kost stroom. Zonder die regeling daalt het debiet.

Bestaan F7-filters nog?
U komt de oude aanduidingen nog tegen, maar EN 779 is in 2018 ingetrokken. De geldende classificatie is ISO 16890.

Wat doet Klima Groep hierin?

Klima Groep verzorgt periodiek onderhoud aan luchtbehandelingskasten, waaronder de controle en reiniging van filters en het vervangen van versleten onderdelen. Wij adviseren over de juiste filterklasse voor uw gebouw en uw buitenluchtsituatie, met oog voor luchtkwaliteit en energieverbruik.

Lees ook ons artikel over onderhoud van een luchtbehandelingskast, bekijk de pagina service en onderhoud of neem contact op via 0546 589 000.